Drukbezochte middag bij Mathijs Deen
Zondag 19 april was het opnieuw een drukbezochte middag bij Deventer Literair in de theaterzaal van Mimik. Geen wonder, Mathijs Deen heeft veel lezers aan zich gebonden met de vijfdelige reeks Waddenthrillers over inspecteur Liewe Cupido. Mathijs Deen (radiojournalist, bestsellerauteur, in 2024 winnaar van de Gouden Strop voor De duiker)blijkt een rasechte verteller en houdt zijn publiek voor en na de pauze geboeid met zijn verhalen over het ontstaan en de opbouw van de thrillerreeks. Maar hij begint met een verwijzing naar Deventer, stad aan de rivier. Met zijn welluidende stem, waarmee hij ook luisterboeken inspreekt, leest hij voor uit zijn non-fictie boek De grenzeloze rivier (2021). Hij merkt daarbij op: ‘de rivier is ook land, niet alleen het water dat je ziet, maar altijd ook land in beweging zonder dat je het ziet’.
Speurneus
Dan gaat de aandacht naar de ontstaansgeschiedenis van de Waddenthrillers. Op basis van zijn eerdere veel gelezen non-fictie werk over land en water kreeg Mathijs Deen van zijn Duitse uitgever het verzoek om krimi’s te gaan schrijven die zich afspelen aan of op zee. Na een aanvankelijke aarzeling – de thriller was niet zijn genre en bovendien, hij houdt niet van moorden – kon hij een verzoek uit het land van Derrick en Tatort toch niet weigeren. Ook wilde Deen zich in coronatijd weer ‘de wereld inschrijven’. Hij kwam op het idee van een speurneus (Liewe Cupido) die misdaden op zee oplost en werkzaam is in het Waddengebied. Daar waar Nederland en Duitsland aan elkaar verbonden zijn zonder dat ertussen altijd zulke duidelijke grenzen getrokken zijn: meer nog dan bij rivieren zijn water en land ook hier voortdurend in beweging.
Het huppeltje
De schrijver vertelt over zijn langdurige connectie met de Wadden, al sinds hij daar voor het eerst kwam met zijn ouders. Zijn vader, een ernstige, zwijgzame man, maakte bij de allereerste aankomst op Texel een huppeltje: dat was doorslaggevend. Deen geeft zijn toehoorders ook een idee van hoe het onderzoek voor de thrillers verloopt: de interviews met zeelieden, douaniers, rechercheurs; de gevaren van het oude wadlopen; het Nederlands Instituut voor Onderzoek ter Zee op Texel. Maar uiteindelijk, zo meent hij, zijn het niet de gebeurtenissen als zodanig die ertoe doen – bij Deen bijvoorbeeld de moorden, de vermissingen op zee, gedumpte lichamen met beton aan de voeten – maar is het de taak van de schrijver om daar inleving en bewustzijn aan toe te voegen. Mathijs Deen blijkt daar met inmiddels honderdduizenden lezers zeer goed in te zijn geslaagd.
Wat nu?
Mathijs Deen stond het vorige seizoen al op de genodigden lijst van Deventer Literair maar moest zich toen afmelden vanwege familieomstandigheden. Een geluk misschien wel voor de bezoekers van Deventer Literair, want inmiddels is recent het laatste en vijfde deel uit de reeks verschenen: De Visser. In dit boek komen alle draden uit de voorafgaande thrillers samen en tot ontknoping. In Deventer spreekt hij voor het eerst over dit boek en kunnen de bezoekers een door de schrijver gesigneerd exemplaar aanschaffen, twee dagen voordat het in de winkels ligt. Als hij tot slot vragen uit de zaal beantwoordt, komt ook de kwestie naar voren die de fans van Mathijs Deen bezighoudt: wat gaat hij schrijven nu de succesvolle thriller-serie is afgerond? De schrijver houdt zich op de vlakte; na vijf achtereenvolgende jaren een succesvolle thriller te hebben geproduceerd, verlangt hij nu even naar rust.